Archiwa kategorii: Inne ciekawe

Zielone inwestycje a ekoturystyka na terenach obszarów Natura 2000

Wielu z potencjalnych inwestorów postrzega zwiększenie obszarów Natura 2000 jako przeszkodę nie do pokonania pod względem realizacji planów inwestycyjnych. W chwili obecnej w Polsce tereny Natura 2000 obejmują ok. 21% powierzchni lądowej kraju.

Zadaniem programu Natura 2000 jest przede wszystkim chronić tereny najcenniejsze przyrodniczo, które monitoruje Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska. Lokalna społeczność zamieszkała na terenach objętych programem Natura 2000 może wykorzystać i stworzyć dodatkowe źródło dochodu o charakterze agroturystycznym, a zwłaszcza ekoturystycznym. Bazowanie na lokalnym potencjale, łączenie działalności turystycznej z rolnictwem ekologicznym oraz ochroną środowiska przynosi wymierne korzyści.

Realizacja inwestycji budowlanej na terenie Natura 2000 nie jest niemożliwa. Konserwator przyrody może wymagać przygotowania oceny oddziaływania inwestycji na środowisko i uzyskanie tzw. decyzji środowiskowej, w której organ upoważniony do jej wydania (wójt, burmistrz, prezydent miasta) potwierdzi jako legalne realizowanie inwestycji w danej lokalizacji oraz czy dana inwestycja nie pogorszy stanu przyrody w strefie chronionej. Zielona inwestycja budowlana z pewnością nie będzie budzić wątpliwości. Ponadto budowa domu jednorodzinnego lub gospodarstwa agro- lub ekoturystycznego ma wysokie szanse na pozytywną ocenę.

– Natura 2000 nie zagraża inwestowaniu, można wręcz powiedzieć, że stwarza wiele alternatywnych możliwości – mówi Anna Macina specjalista ds. marketingu firmy ARCHETON Sp. o.o. – Bioróżnorodność terenu inwestycyjnego to już nie wada, a w wielu przypadkach zaleta, która również pozwala na zastosowanie nowoczesnych technologii w budownictwie, jak choćby technologia szkieletu prefabrykowanego, lekka konstrukcyjnie i energooszczędna. Poza tym jako jedyne biuro projektowe stworzyliśmy Kolekcję Natura, dedykowaną szczególnym warunkom inwestycyjnym, co może ułatwić spełnienie warunków stawianych budynkom jednorodzinnym w obszarach objętych ochroną. Specjalnym elementem tej kolekcji są domy w technologii bala drewnianego.

Rejony cenne przyrodniczo to nasze eko-dziedzictwo, które przyciąga coraz większą rzeszę turystów do ostoi, dolin, fortów i łęgów. Przykładów jest wiele, jednak na szczególną uwagę zasługuje Europejska Wieś Bociania w Pentowie, która stanowi część Podlaskiego Szlaku Bocianiego, będąca przykładem markowego produktu ekoturystycznego. Wieś w ciągu roku odwiedza 8-10 tysięcy osób. Natura 2000 to szansa na ożywienie terenów, na których nie istnieje żadna infrastruktura turystyczna lub znajduje się ona niskim poziomie.

Budownictwo ekologiczne i energooszczędne, przyjazne dla środowiska nawiązujące do stylizacji regionalnych doskonale komponuje się z naturalnym krajobrazem przyrodniczym. Dla władz samorządowych jest to również szansa dla promocji miejsca czy też regionu. Coraz bardziej popularne jest stosowanie przez administrację lokalną marketingu terytorialnego, promowanie całych regionów, miejscowości, lokalnych produktów, usług, wydarzeń. Jednak zawsze w przypadku terenów Natura 2000 interes środowiska naturalnego jest nadrzędny. Ruch turystyczny na takim obszarze nie może w żaden sposób zagrażać ptactwu i jego naturalnym siedliskom. Przykładem aktywnego wypoczynku w gospodarstwie agro- lub ekoturystycznym znajdującym się w rejonie objętym ochroną mogą być całodniowe wędrówki, obserwowanie ptaków, łowienie ryb, zbieranie leśnych owoców, grzybobranie, pływanie łódką, jazda konna, udział w codziennej pracy gospodarstwa itp. Możliwe są też warsztaty ekologiczne dla dzieci i młodzieży szkolnej. Lekcja na łonie przyrody jest zawsze atrakcyjniejsza od tej w szkolnej ławie, co tym samym podnosi walory edukacyjne obszaru objętego ochroną.

 

Certyfikacja turystyki zrównoważonej – dlaczego jest nam potrzebna? 

Koncepcja wdrożenia w Polsce nowego, kompleksowego systemu certyfikacji turystyki zrównoważonej w środowisku wiejskim jest uzasadniona, a wręcz pożądana. Takie wnioski płyną z opracowania „Rozpoznanie uwarunkowań tworzenia systemu certyfikacji turystyki zrównoważonej w środowisku wiejskim”, przygotowanego przez Instytut na rzecz Ekorozwoju na zlecenie Ministerstwa Sportu i Turystyki.

Certyfikaty w turystyce nie są nowym zagadnieniem. Szczególnie popularne są w Europie, która dominuje w świecie liczbą rozlicznych certyfikatów turystycznych. Szacuje się, że w roku 2011 istniało m.in. około 40 programów ekoetykietowania (ecolabeling) przeznaczonych wyłącznie dla hoteli. Świadczy to o dużym zainteresowaniu branży turystycznej systemami potwierdzającymi spełnienie określonych wymagań. Modelowym przykładem ekocertyfikacji jest szwedzki system Naturens Bästa.

Systemy jakości w turystyce wiejskiej w Polsce ograniczają się obecnie do dobrowolnego systemu kategoryzacji obiektów noclegowych prowadzonego przez Polską Federację Turystyki Wiejskiej „Gospodarstwa Gościnne”. W ocenie autorów opracowania wymaga on jednak rozszerzenia. Na rynku widoczna jest też potrzeba uporządkowania funkcjonujących na nim sposobów certyfikowania produktów turystycznych w kierunku potwierdzania ich jakości ekologicznej.

Co daje certyfikat? Dla branży turystycznej jest wskaźnikiem pewnego poziomu jakościowego spodziewanej usługi. Zarządzanie jakością w turystyce jest bowiem procesem bardzo złożonym i skomplikowanym, inaczej niż ma to miejsce np. w przemyśle. Wynika to z usługowego charakteru turystyki i jej bezpośredniego uzależnieniem od czynnika ludzkiego, którego nie da się ustandaryzować. Certyfikat jest elementem budowania zaufania i wiarygodności biznesowej, może być też metodą wykazania się otwartością na nowe wyzwania.

Jednocześnie pojęcie jakości funkcjonuje tylko i wyłącznie w umyśle turysty i stanowi jego własne odczucie stopnia satysfakcji i zadowolenia z zaspokojenia konkretnych potrzeb. Narzędziem, które wpływa na spełnienie oczekiwań klienta może być certyfikat – wyniki badań prowadzonych przez Instytut na rzecz Ekorozwoju wśród gości obiektów agroturystycznych (2014) pokazują, że dla ponad połowy respondentów posiadany przez obiekt turystyczny ekocertyfikat ma znaczenie podczas wyboru miejsca wypoczynku.

Rozumienie przez turystów produktu turystycznego jest jednak zwykle ograniczone do zakresu usług świadczonych bezpośrednio. Elementy takie, jak środowisko przyrodnicze, kulturalne i społeczne oraz ich uniwersalne bogactwo nie znajdują jeszcze pełnego odzwierciedlenia w certyfikatach turystycznych. Zaproponowana przez InE koncepcja certyfikatu zakłada rozszerzenie oceny o zasady zrównoważonego rozwoju, odnoszące się do ogółu przyrodniczych, gospodarczych i społecznych dziedzin życia. System certyfikacji winien nie tylko odpowiadać na zapotrzebowanie turystów, ale w szerszej perspektywie wpływać na utrzymanie i poprawę stanu różnorodności biologicznej.

W ocenie samej branży system certyfikacji turystyki zrównoważonej w środowisku wiejskim jest potrzebny. Takiego zdania jest 70% uczestników badania InE wśród właścicieli obiektów agroturystycznych. Istotne jest zapewnienie ciągłości funkcjonowania ekocertyfikatu. Łączy się to nieodzownie z posiadaniem sprzymierzeńców dla takiej procedury wśród organizatorów i turystów. Ekocertyfikacja w turystyce powinna także mobilizować do aktywnych działań na rzecz ochrony dziedzictwa przyrodniczego i kulturowego, podnoszenia poziomu świadomości ekologicznej wśród mieszkańców, a także integracji różnych środowisk, szczególnie ochrony przyrody i turystyki.

Aby utworzyć system certyfikacji turystyki zrównoważonej należy przeprowadzić  analizy i badania. Niezwykle ważny jest udział społeczny przy podjęciu decyzji.  Fundacja Instytut na rzecz Ekorozwoju realizuje  obecnie projekt  „Agroturystyka przyjazna Naturze 2000”, który jest dofinansowany przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz Ministerstwo Sportu i Turystyki. Projekt polega na przeprowadzeniu cyklu szkoleń dla liderów regionalnych (przedstawicieli stowarzyszeń  agroturystycznych, organizatorów turystki wiejskiej). Szkolenia prowadzone są  pod okiem specjalistów ds. przyrody, promocji, turystyki. Celem tych szkoleń jest m.in. zdobycie sprzymierzeńców koncepcji ekoznaków w agroturystyce.

Serdecznie zapraszamy do pobrania opracowania  „Rozpoznanie uwarunkowań tworzenia systemu certyfikacji turystyki zrównoważonej w środowisku wiejskim” autorstwa: Jolanty Kamienieckiej, Magdaleny Ragus i Patrycji Manthey, które już wkrótce będzie dostępne w zakładce PUBLIKACJE.okladkaekspertyzycertyfikacjaturystykizrównoważonej

Konkurs – W poszukiwaniu Natury

Aktualnie trwa konkurs dla studentów “W poszukiwaniu Natury 2000” organizowany przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Jego celem jest budowanie świadomości ekologicznej oraz zachęcenie do pogłębiania wiedzy na temat obszarów Natura 2000 w Polsce.

Konkurs skierowany jest przede wszystkim do studentów dziennikarstwa oraz nauk przyrodniczych. Każdy, kto interesuje się ochroną przyrody i chciałby sprawdzić swój warsztat pisarski – jedynym warunkiem jest studiowanie na uczelni wyższej – może zgłosić pracę. Zadaniem konkursowym jest przygotowanie materiału promującego ideę ochrony przyrody w ramach Europejskiej Sieci Ekologicznej Natura 2000. Artykuły powinny zawierać od 3 do 5 tysięcy znaków ze spacjami, natomiast materiał audiowizualny trwać ma maksymalnie 5 minut.

Prace można zgłaszać do 30 listopada 2014 r.

Więcej na: www.gdos.gov.pl

(PM)

Rzecznik ekorozwoju – „Eko i My” wrzesień 2014

Komunikat 17

Wszystkim, którzy choć trochę interesują się ekorozwojem z pewnością znane jest nazwisko prof. Stefana Kozłowskiego. W siódmą rocznicę śmierci oddajmy cześć jego oddaniu i wytrwałemu działaniu na rzecz rozwoju człowieka, który nie jest możliwy bez poszanowania środowiska naturalnego.

Gorąco polecamy artykuł Krzysztofa Wojciechowskiego „Rzecznik ekorozwoju”, który opublikowany został w poradniku ekologicznym „Eko i My”.

Zachęcamy również do zapoznania się z całym wrześniowym numerem poradnika!

 

Artykuł do pobrania: K. Wojciechowski, Rzecznik ekorozwoju, “Eko i My”, wrzesień 2014

 

(PM)

Jan Gwalbert Pawlikowski – humanistyczna wizja ochrony przyrody i turystyki

Wszystkim zainteresowanym filozoficznym podejściem do zagadnień ochrony przyrody i turystyki polecamy książkę Jana Gwalberta Pawlikowskiego “Humanistyczna wizja ochrony przyrody i turystyki”.

Dnia 24 września 2014 w w sali konferencyjnej Centralnego Ośrodka Turystyki Górskiej PTTK w Krakowie przy ul. Jagiellońskiej 6 odbędzie się promocja tejże publikacji. Spotkanie będzie nawiązywać do postaci Jana Gwalberta Pawlikowskiego oraz współczesnego znaczenia jego myśli.

Do pobrania: Zaproszenie na promocję książki

(JK, PM)

Publikacja “European bathing water quality in 2013”

Wszystkim zainteresowanym analizą jakość wód kąpieliskowych w 2013 roku polecamy publikację “European bathing water quality in 2013” przygotowaną przez Europejską Agencję do spraw Środowiska (EEA). W opracowaniu znależć można również trendy zmian jakości wód od 1990 roku dla wszystkich krajów członkowskich Unii Europejskiej oraz Albanii i Szwajcarii.

Więcej informacji i publikacja do pobrania w formacie pdf na stronie Europejskiej Agencji ds. Środowiska

 

(JK, PM, źródło: msport.gov.pl, eea.eupropa.eu)

 

Ratujmy konie z Morskiego Oka

Obszar Natura 2000 Tatry (źródło: http://natura2000.eea.europa.eu/Natura2000/SDF.aspx?site=PLC120001#2)
Obszar Natura 2000 Tatry (źródło: natura2000.eea.europa.eu)

W celu ochrony wyjątkowości flory i fauny Tatr oraz właściwego ich udostępniania powołano Tatrzański Park Narodowy. Ponadto ze względu na mnogość siedlisk przyrodniczych masyw został także wpisany do Europejskiej Sieci Obszarów Natura 2000. Tym bardziej więc niepokoją doniesienia, że na tym obszarze, gdzie przecież powinno się do przyrody podchodzić ze szczególnym szacunkiem i dbałością o jej zachowanie dochodzi do zamęczania koni wożących turystów do Morskiego Oka.

W niedzielę 20 lipca przewrócił się koń właśnie na tej trasie. Straż Tatrzańskiego Parku Narodowego wraz z weterynarzem ustaliła jednak, że koń jest w dobrym stanie a do incydentu doszło w skutek potknięcia się konia o kopyto drugiego konia z zaprzęgu.

Niemniej jednak Funkcjonariusze Straży Parku zidentyfikowali wśród wozaków naruszenia regulaminu. Z informacji zamieszczonych na stronie Parku wynika, że “Pierwszym z naruszeń okazało się złamanie zakazu przymuszania koni do pokonywania drogi pod górę kłusem (zakaz nie obowiązuje na odcinkach płaskich, tj. pomiędzy Dróżniczówką a Wodogrzmotami Mickiewicza – tam konie mogą przejść w kłus, o ile nie wynika to z popędzania przez fiakra). W drugim przypadku koń miał uszkodzoną podkowę.  Na osoby te zostaną nałożone kary przewidziane w regulaminie”.

Wyrazem dezaprobaty dla zaistniałej sytuacji jest akcja “Ratujmy konie z Morskiego Oka”. Więcej na temat tej inicjatywy można przeczytać TUTAJ.

(PM, źródło: Redakcja EkoNews, Tatrzański Park Narodowy)


Wsparcie UE dla transnarodowych produktów turystycznych

Departament Turystyki Ministerstwa Sportu i Turystyki informuje,
że Komisja Europejska opublikowała zaproszenie do składania wniosków
w zakresie zdywersyfikowania oferty turystycznej.

 
Tematem przewodnim są międzynarodowe zrównoważone produkty turystyczne (np. szlaki, produkty turystyczne) powiązane ze sportem, spa i welness w kontekście turystyki morskiej, górskiej i wiejskiej.

Termin składania wniosków upływa 7.X.2014

Celem konkursu jest wzmocnienie konkurencyjności turystyki europejskiej poprzez dywersyfikację oferty turystycznej. Wnioski mogą składać konsorcja stworzone przez minimum 5 podmiotów z 4 państw.

Pytania odnośnie konkursu można kierować na adres: EASME-COSME-SUSTAINABLE-TOURISM-CALL-2014@ec.europa.eu.

(PM, źródło:  Komisja Europejska, www.msport.gov.pl)

 

Cała Puszcza Białowieska Obiektem Światowego Dziedzictwa!

Od 23 czerwca 2014 r. cała Puszcza Białowieska (po stronie polskiej i białoruskiej) stanowi Obiekt Światowego Dziedzictwa pod nazwą Bialowieza Forest, po polsku Puszcza Białowieska. W tym dniu Komitet Światowego Dziedzictwa UNESCO w trakcie swych obrad w Doha (Ad-Dawha) w Katarze (podczas 38 Sesji) formalnie przyjął zgłoszony w 2008 r. przez Polskę i Białoruś wspólny wniosek o wpisanie obszaru Puszczy Białowieskiej leżącej na terytorium Polski i Białorusi na listę obiektów Światowego Dziedzictwa prowadzoną przez UNESCO na podstawie przepisów Konwencji w sprawie ochrony światowego dziedzictwa kulturalnego i naturalnego przyjętej w Paryżu 16 listopada 1972 r., a której Polska jest stroną od 1976 r.

Obiekt ten ma powierzchnię łączną (po obu stronach granicy państwowej) 141 885 ha. Na zewnątrz Obiektu wyznaczona została jego strefa buforowa o powierzchni 166 708 ha. Łącznie stanowi to obszar o powierzchni 308 593 ha. Po stronie polskiej w granicach Obiektu ŚD jest teraz ponad 59 tys. hektarów (dotychczas było to tylko niewiele ponad 5 tys. hektarów).

Nie jest to pierwszy wpis Puszczy Białowieskiej na tę listę, a tzw. re-nominacja Obiektu związana ze zmianą jego granic, zmianą kryteriów uznania i przyjęciu nazwy dobrze już rozpoznawanej na świecie. Po raz pierwszy na listę Światowego Dziedzictwa został wpisany Białowieski Park Narodowy po stronie polskiej i miało to miejsce w 1979 r. W 1992 roku Obiekt został powiększony o obszerną część Puszczy Białowieskiej położoną po stronie białoruskiej. Utworzono wówczas Transgraniczny Obiekt Światowego Dziedzictwa pod nazwą “Belovezhskaya Pushcha / Bialowieza Forest”. Podczas obecnego powiększenia Obiektu włączono niemal całą polską część Puszczy Białowieskiej, zmniejszono natomiast nieco część leżącą na Białorusi. Zmiany zasięgu tego Obiektu pokazują poniższe mapki.

Puszcza Białowieska 1979 Puszcza Białowieska 1992 Puszcza Białowieska 2014
    źródło map: bpn.com.pl

Obecnie przyjęte kryteria stanowiące uzasadnienie wpisu Puszczy Białowieskiej na listę UNESCO to kryterium IX (Dobro stanowi wyjątkowy przykład istotnych procesów ekologicznych i biologicznych zachodzących  w ewolucji i rozwoju ekosystemów lądowych jak również zbiorowiskach roślin i zwierząt) oraz kryterium X (Dobro obejmuje najbardziej znaczące i istotne siedliska przyrodnicze dla ochrony różnorodności biologicznej in-situ, włączając zagrożone gatunki posiadające wyjątkową uniwersalną wartość z punktu widzenia nauki lub ochrony). Znacznie lepiej opisują one wartość tego obiektu niż dotychczas przyjmowane kryterium VII (Dobro obejmuje najbardziej niezwykłe zjawiska przyrodnicze lub obszary o wyjątkowym naturalnym pięknie i znaczeniu estetycznym).

Wpis na listę obiektów Światowego Dziedzictwa jest równoznaczny z wciągnięciem danego miejsca na mapę najważniejszych i najbardziej znanych turystycznych obiektów na świecie. Puszcza Białowieska, będąc jednym z najwspanialszych obiektów przyrodniczych świata otrzymała zatem potwierdzenie i podkreślenie swej marki turystycznej, zwiększy więc zainteresowanie nią turystów.

Warto w tym miejscu przypomnieć, że Polska ma na liście UNESCO 14 obiektów, ale tylko Puszcza Białowieska jest wśród nich obiektem przyrodniczym. Pozostałe obiekty to obiekty kulturowe lub kulturowo-krajobrazowe – należą do nich: Stare Miasto w Krakowie, Królewskie Kopalnie Soli w Wieliczce i Bochni, Auschwitz-Birkenau. Niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny i zagłady (1940-1945) położony koło Oświęcimia, Stare Miasto w Warszawie, jako przykład niemal całkowitej odbudowy dużego zespołu zabytków, Stare Miasto w Zamościu, Zespół staromiejski Torunia, Zamek Krzyżacki w Malborku, Kalwaria Zebrzydowska: manierystyczny zespół architektoniczny i krajobrazowy oraz park pielgrzymkowy, Kościoły Pokoju (w Jaworze i w Świdnicy), Drewniane kościoły południowej Małopolski (Binarowa, Blizne, Dębno, Haczów, Lipnica, Sękowa), Park Mużakowski nad Nysą, transgraniczny polsko-niemiecki park krajobrazowy, Hala Stulecia we Wrocławiu, Drewniane cerkwie polskiego i ukraińskiego regionu karpackiego (w Polsce: Radruż, Chotyniec, Smolnik, Turzańsk, Powroźnik, Owczary, Kwiatoń, Brunary).

(BW)