Archiwa kategorii: W projekcie

Kierunek Puszcza Białowieska

Komunikat 22

Puszcza Białowieska to jedno z najpiękniejszych i najcenniejszych pod względem różnorodności biologicznej miejsc w Polsce. Potrzeba ochrony i odpowiedzialnego udostępniania turystom tego obszaru doprowadziła do powstania najstarszego w Polsce parku narodowego – Białowieskiego Parku Narodowego. Puszcza od dawna ma swoich wielbicieli, jednak możliwość dojazdu transportem zbiorowym do tego wyjątkowego zakątka jest ograniczona.

W dokumencie pn. „Analiza dostępności komunikacyjnej regionu Puszczy Białowieskiej”, który został przygotowany, na zlecenie Powiatu Hajnowskiego, przez konsorcjum, w skład którego weszły Zespół Doradców Gospodarczych TOR oraz Ekoton zawarto takie postulaty jak:

  • reaktywacja przewozów na linii kolejowej Hajnówka – Białowieża,
  • dążenie do podniesienia prędkości na linii Hajnówka – Siedlce,
  • zwiększenie liczby połączeń autobusowych.

Linia do Białowieży ze względu na swoje walory krajobrazowe mogłaby stać się markowym produktem turystycznym. Stanowi ona szansę dla regionu Puszczy Białowieskiej na zwiększenie możliwości pozyskanie turystów, co nie bez znaczenia jest dla działających tam gospodarstw agroturystycznych i rozwoju lokalnej gospodarki.

Więcej o inicjatywie na: www.zdgtor.pl

(PM)

Bioróżnorodność zagrożona

Stałe zmniejszanie się bioróżnorodności dotyczy całego świata, dlatego też działania podejmowane na rzecz jej ochrony muszą mieć zasięg globalny. Taki zasięg ma podpisana w czasie Konferencji ONZ „Środowisko i Rozwój” czyli tzw. Szczytu Ziemi konwencja o różnorodności biologicznej, sporządzona w Rio de Janeiro 5 czerwca 1992 r. Było to na owe czasy nie tylko nowoczesne, ale wręcz rewolucyjne podejście do ochrony przyrody. Konwencja chroni bowiem nie tylko tzw. dziką przyrodę, ale także rośliny i zwierzęta od dawna wykorzystywane przez człowieka oraz wszystkie formy życia i środowiska do tej pory niebudzące zainteresowania specjalistów.

Konwencja nakłada na państwa, które do niej przystąpiły, a więc i na Polskę, szereg zobowiązań dotyczących m.in. ochrony in situ – poprzez tworzenie obszarów chronionych. Zaleca też tworzenie warunków na rzecz ochrony najbardziej zagrożonych gatunków ex situ, czyli poza miejscami ich naturalnego występowania. Konwencja uznaje też, że bardzo ważna jest edukacja, bez której niemożliwe są zmiany sposobu myślenia i działania społeczeństwa. Nie może to jednak być edukacja akcyjna np. z okazji dnia czy roku bioróżnorodności, ale systematyczne działania. Jednym z najlepszych sposobów edukacji jest pokazywanie dobrych przykładów w zakresie współistnienia przyrody i cywilizacji. Prezentowanie ewidentnych strat wywołanych ludzką zachłannością i nieodpowiedzialnością.

Z ekorozwojem łączy się też ekonomia zajmująca się np. badaniem optymalnego rozłożenia w czasie pozyskiwania odnawialnych bądź wyczerpywalnych zasobów naturalnych lub badaniem optymalnych warunków wykorzystania zasobów środowiskowych z punktu widzenia rekreacji i czasu wolnego czy też ze względu na walory estetyczno-psychologiczne.

Dla ochrony różnorodności biologicznej niezwykle ważne jest ekorozwojowe ograniczanie naszej chciwości na wykorzystywanie zasobów przyrody, tym bardziej że od kilkudziesięciu lat następuje niezwykłe przyspieszenie utraty różnorodności biologicznej, a przyczyną jest działalność człowieka.

Jednym z najistotniejszych powodów wymierania gatunków jest niszczenie środowisk ich życia. W pogoni za zyskiem człowiek przekształca lasy, zbiorniki wodne w pola uprawne i tereny zabudowane. Stale zmniejsza się powierzchnia leśna, a rośnie powierzchnia upraw soi, kukurydzy i innych często niestety genetycznie modyfikowanych roślin. Wciąż rośnie powierzchnia zajmowana przez miasta, drogi i inne inwestycje, często kosztem rosnącej tam wcześniej różnorodności biologicznej. Również postępująca intensyfikacja rolnictwa stanowi ogromne zagrożenie dla rodzimej bioróżnorodności. Polskie rolnictwo – rezerwuar bioróżnorodności z zadrzewieniami śródpolnymi, miedzami, niewielkimi zbiornikami wodnymi zmienia się niestety na wielkoobszarowe, eliminujące wiele gatunków roślin, owadów, ptaków gryzoni.

Rodzimej bioróżnorodności zagrażają też gatunki obce szczególnie te inwazyjne, roznoszą choroby, konkurujące o bazę pokarmową i przestrzeń życiową. Inwazyjne gatunki obce uważane są za jeden z kilku najważniejszych problemów środowiskowych Europy.

Problemem, który dotyczy całego świata są też zmiany klimatu. Różnorodność biologiczna ginie na skutek susz, powodzi i innych zjawisk wywołanych ocieplaniem się klimatu. Zmienia się zasięg występowania wielu organizmów, inne nie są w stanie zaadaptować do zmieniających się warunków. Zdaniem wielu naukowców, z końcem XXI wieku zmiany klimatu i ich oddziaływania mogą okazać się głównym czynnikiem utraty różnorodności biologicznej w skali globalnej.

Do środowiska trafia też wiele różnorakich zanieczyszczeń wpływających na stan bioróżnorodności. Te i wiele innych zagrożeń w bardzo różnym stopniu wpływa na bioróżnorodność, niektóre ekosystemy dość dobrze radzą sobie z wieloma zagrożeniami inne, niestety często bezpowrotnie, giną. Czerwone księgi w wielu krajach zawierają wiele przykładów gatunków zagrożonych lub wymarłych.

Więcej informacji na ten temat znajduje się w broszurach przygotowanych przez Annę Kalinowską i Witolda Lenarta „Zrównoważony rozwój a ochrona różnorodności biologicznej” i przez Franciszka Jackla „Zagrożenia dla różnorodności biologicznej” wydanych przez Instytut na rzecz Ekorozwoju w ramach serii „Przyroda – Obywatele – Rozwój”.

 

Projekt “Zrównoważony rozwój wsparciem ochrony różnorodności biologicznej (seria broszur)”, w ramach którego wydana zostanie seria broszur pt. “Przyroda – Obywatele – Rozwój” uzyskał dofinansowanie ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w ramach programu priorytetowego “Edukacja ekologiczna”.

Broszury zostaną przygotowane przez grono ekspertów związanych z Instytutem na rzecz Ekorozwoju.

 

Suwalski Park Krajobrazowy wśród 7 NOWYCH CUDÓW POLSKI

Komunikat 21

Czwarta edycja plebiscytu National Geographic na 7 NOWYCH CUDÓW POLSKI dobiegła końca, a głosy zostały podliczone.

Z radością informujemy, że Suwalski Park Krajobrazowy, który wchodzi w sieć obszarów Natura 2000 jako Ostoja Suwalska, stał się NOWYM CUDEM POLSKI. Łącznie oddano na Park ponad 22 tys. głosów, co uplasowało go na drugiej pozycji pośród szesnastu nominacji.

Serdecznie gratulujemy!

Kompletna lista laureatów plebiscytu na www.7cudow.national-geographic.pl

(PM)

Konkurs “Od agroturystyki do turystyki wiejskiej”

Komunikat 20

Mazowiecki Ośrodek Doradztwa Rolniczego z siedzibą w Warszawie zaprasza na 22 października 2014 r. na konferencję „Sukcesy i problemy turystyki wiejskiej na Mazowszu”.

Konferencja adresowana jest do właścicieli gospodarstw agroturystycznych i obiektów turystyki wiejskiej, stowarzyszeń, instytucji wspierających rozwój turystyki wiejskiej, doradców rolniczych i innych osób zainteresowanych tematyką agroturystyki i turystyki wiejskiej.

Podczas konferencji nastąpi uroczyste podsumowanie konkursu “Od agroturystyki do turystyki wiejskiej”. Z przyjemnością zawiadamiamy, że gospodarstwo agroturystyczne Państwa Kowalczyk z Sieciechowa zajęło w konkursie II miejsce.

Cieszymy się tym szczególniej, że Państwo Kowalczyk należą do grona uczestników projektu “Agroturystyka przyjazna Naturze 2000 – cykl szkoleń” realizowanego przez Instytut na rzecz Ekorozwoju.

Serdecznie gratulujemy!

Więcej informacji na temat wydarzenia na www.modr.mazowsze.pl

(PM)

 

„Inicjatywy Obywatelskie dla Środowiska” – nowy program NFOŚiGW

Komunikat 19

Ministerstwo Środowiska oraz Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej uruchamiają nową ofertę finansową skierowaną do społeczności lokalnych. Celem programu „Inicjatywy Obywatelskie dla Środowiska” jest poprawa stanu środowiska naturalnego poprzez angażowanie mieszkańców w działania na rzecz zrównoważonego rozwoju ich regionu.

Nowość w ofercie funduszu to otwarcie na ciekawe, wyjątkowe pomysły wnioskodawców. Fundusz starał się maksymalnie zmniejszyć formalne ograniczenia dotyczące sposobu zgłaszanych inicjatyw – podkreśla minister środowiska Maciej Grabowski.

Nowy program odpowiada na potrzebę rozwoju aktywności społeczeństwa obywatelskiego oraz wzmocnienia zaangażowania pozarządowych organizacji ekologicznych w podnoszeniu świadomości ekologicznej. Inicjatywa skierowana jest do osób indywidualnych, grup nieformalnych oraz stowarzyszeń (np. koła gospodyń czy koła przyjaciół wsi /miasteczek).

Przykładowe działania, na które będzie można uzyskać wsparcie to: rozwój parków miejskich, rekultywacja obszarów zniszczonych przez człowieka czy budowa lub modernizacja małej infrastruktury turystycznej. Na realizację programu przeznaczono 5 mln zł. Wnioski będzie można składać od 7 listopada br.

Więcej informacji na temat programu Inicjatywy Obywatelskie dla Środowiska na stronie:
www.mos.gov.pl/artykul/7_aktualnosci/23514_inicjatywy_obywatelskie_dla_srodowiska_nowy_program_nfosigw.html

Zachęcamy również do zapoznania się z nowymi Programami Wsparcia Inwestycji NFOŚiGW na lata 2015-2020:
www.mos.gov.pl/artykul/7_aktualnosci/23482_nowy_program_wsparcia_inwestycji_nfosigw_na_lata_2015_2020.html

(PM, źródło: http://www.mos.gov.pl)


Szkolenie ogólnopolskie – promocja ofert turystyki przyrodniczej i Natury 2000

Komunikat 18

 

Ścieżka przyrodniczo - historyczna "Obóz Powstańczy" (foto. P. Manthey)

W dniach 22-24 września 2014 r. w Urszulinie na Polesiu odbyło się w ramach projektu „Agroturystyka przyjazna Naturze 2000” szkolenie ogólnopolskie.

Tematem przewodnim spotkania była promocja ofert turystyki przyrodniczej i Natury 2000.

Przedstawiciele stowarzyszeń agroturystycznych i organizatorzy turystyki na wsi mieli możliwość skorzystania z cyklu tematycznych wykładów i warsztatów.

Odbyły się również wyjazdy studyjne:

Przyroda o świcie
Trasy przyrodnicze w praktyce
Piękno flory i fauny
Przyroda uczy najpiękniej – jak pokazywać przyrodę dzieciom i młodzieży?
Przyroda nocą

 

W szkoleniu wzięło udział ok 80 osób z całej Polski. Kolejnym etapem projektu jest dalsza praca nad przygotowaniem ofert turystyki przyrodniczej i opracowanie właściwych opisów walorów przyrodniczych.

 

Więcej informacji o projekcie TUTAJ

 

Szkolenie zostało zrealizowane przez Instytut na rzecz Ekorozwoju przy współpracy
z Polską Federacją Turystyki Wiejskiej „Gospodarstwa Gościnne”
dzięki wsparciu finansowym:
Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej

(PM)

Konferencja pt. „Fundusze europejskie 2014-2020 w regionach: dla ludzi i środowiska”

Komunikat 16

Związek Stowarzyszeń Polska Zielona Sieć
serdecznie zaprasza do udziału w konferencji pt.
Fundusze europejskie 2014-2020 w regionach:
dla ludzi i środowiska
,
która odbędzie się w dniu 18.09.2014
w Centrum Konferencyjnym Zielna, przy ul. Zielna 37 w Warszawie.

 

Podczas konferencji, zaproszeni prelegenci i eksperci z instytucji branżowych oraz Urzędów Marszałkowskich podsumują dotychczasowe efekty procesu programowania funduszy unijnych w regionach oraz przedstawią rekomendacje na jego następne etapy. Wszystkim poszukującym informacji na temat źródeł finansowania działań na rzecz zrównoważonego rozwoju polecamy to spotkanie.

Do pobrania: Zaproszenie oraz program spotkania

Więcej informacji na: www.ekoprojekty.pl

(JK, PM)

Wody i turystyka a bioróżnorodność

Zachowanie naturalnego charakteru obszarów wodnych i błotnych to problem dotyczący całego świata, a ochrona ekosystemów wodno-błotnych to jedno z ważniejszych zadań dla całej ludzkości. Od wody zależy jakość naszego życia, rozwój gospodarczy i oczywiście bogactwo różnorodności biologicznej.

Doliny rzeczne, brzegi nawet niewielkich strumieni i jezior to rezerwuary bioróżnorodności. Unikatowymi i cennymi ekosystemami są także źródła i źródliska. W tych niewielkich ekosystemach panują swoiste warunki ekologiczne.

Wyjątkową rolę w gospodarce wodnej naszego kraju pełnią torfowiska. Retencjonują olbrzymie ilości wody. Ocenia się, że w torfowiskach zmagazynowanych jest ok. 35 mld m3 wody! To znacznie więcej niż ilość wody we wszystkich naszych jeziorach. Torfowiska stanowią wielką, naturalną “gąbkę”, która chłonie nadmiar wody zapobiegając powodziom i oddaje ją w okresie suszy.

Warto pamiętać, że skuteczna ochrona mokradeł wymaga zaangażowania nie tylko służb ochrony przyrody i władz państwowych, ale także wielu grup zawodowych i społecznych, przede wszystkim rolników, leśników, hydrotechników, naukowców, wędkarzy, myśliwych, organizacji pozarządowych.

Szczególna odpowiedzialność nas Polaków dotyczy przyrody Morza Bałtyckiego, niestety o gatunkach i morskich siedliskach Bałtyku wciąż wiemy niewiele. Nie sposób się nam także uchylać od odpowiedzialności za stan innych mórz i oceanów, ponieważ jesteśmy stroną międzynarodowych konwencji i porozumień dotyczących eksploatacji i ochrony zasobów morskich gatunków i ich siedlisk.

Niestety, szczególnie doliny rzeczne, są często miejscem konfliktu między tymi, którzy starają się chronić ich bioróżnorodność a tymi, którzy w regulacjach rzek upatrują jedyną możliwość ochrony przeciwpowodziowej. Jednak wszystkie działania dotyczące wód muszą uwzględniać Ramową Dyrektywę Wodną, której cele to m.in. ochrona jakości wód i ekosystemów związanych z wodami oraz zintegrowane zarządzanie zasobami wodnymi w zlewniach rzek. Raz na sześć lat sporządzany jest plan gospodarowania wodami w dorzeczu. Każdy z nas ma prawo wniesienia uwag do projektu tego planu.

Z bioróżnorodnościa na terenach wodno-błotnych wiąże się też turystyka. Wiele z tych terenów, jak np. podwarszawskie bagno „Całowanie” zostało udostępnione turystom. Gminy maja w swoich strategiach rozwoju zapisy dotyczące rozwoju turystyki. Nic dziwnego, bowiem to znakomity pomysł na ekorozwój obszarów o wyjątkowych walorach przyrodniczych, charakteryzujących się bogatą różnorodnością biologiczną.

Turystyka bywa jednak niekiedy zagrożeniem dla walorów przyrodniczych, kulturowych czy historycznych. Niezwykle ważne są więc działania na rzecz zrównoważonej turystyki, niepogarszającej stanu środowiska i tworzącej przyjazne miejsce do życia dla lokalnych mieszkańców.

Szczególną formą turystyki jest ekoturystyka, która ogranicza ingerencję człowieka w przyrodę. Wielu turystów szuka określonego produktu turystycznego, np. na Bagna Biebrzańskie przyjeżdżają turyści, którzy chcą oglądać ptaki. Czekają na nich wykwalifikowani przewodnicy. Z drugiej strony w wielu rejonach zarówno Polski, jak i świata przygotowuje się produkty stanowiące połączenie walorów przyrodniczych kulturowych, kulinarnych itp.

Powołanie obszarów Natura 2000 to kolejna, początkowo niedoceniana, szansa na rozwój turystyki. Obszary Natura 2000 powinny promować region i przyciągać turystów – tak jak nowotworzone parki narodowe lub krajobrazowe i rezerwaty. Sieć Natura 2000 należy postrzegać jako sposób na promocję oraz zdobycie dodatkowych środków na rozwój obszarów nią objętych. Należy pamiętać, że inwestycje na obszarze Natura 2000 są możliwe, chociaż proces inwestycyjny może być dłuższy. Mogą też być większe koszty, szczególnie tam, gdzie zachodzi potrzeba kompensacji lub zastosowania czystych, szczególnie przyjaznych środowisku technologii.

Więcej informacji na ten temat znajduje się w broszurach przygotowanych przez Pawła Pawlaczyka „Wody a różnorodność biologiczna i przez Jolantę Kamieniecką „Różnorodność biologiczna a turystyka” wydanych przez Instytut na rzecz Ekorozwoju w ramach serii „Przyroda – Obywatele – Rozwój”.

 

Projekt “Zrównoważony rozwój wsparciem ochrony różnorodności biologicznej (seria broszur)”, w ramach którego wydana zostanie seria broszur pt. “Przyroda – Obywatele – Rozwój” uzyskał dofinansowanie ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w ramach programu priorytetowego “Edukacja ekologiczna”.

Broszury zostaną przygotowane przez grono ekspertów związanych z Instytutem na rzecz Ekorozwoju.

 

Przewodnik po portalach przyrodniczo-turystycznych

Komunikat 15

Wiele portali i stron internetowych jest cennym źródłem ciekawych informacji na temat Natury 2000, ekoturystyki i zrównoważonego rozwoju. Poniżej prezentujemy listę wybranych portali, z których warto korzystać szukając tego typu informacji. Zachęcamy również do odnajdywania innych stron i uzupełniania listy linków.

natura2000.org.pl – portal informacyjno-edukacyjny poświęcony programowi ochrony przyrody – Natura 2000 i turystyce.
natura2000.gdos.gov.pl – serwis informacyjny nt. sieci Natura 2000 na stronie Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska (GDOŚ): dokumenty krajowe i unijne, bazy danych, aktualności.
pttk.pl/zycie/natura_2000/turyst.html – edukacja ekologiczna kadry programowej PTTK
kp.org.pl/n2k – podstrona o NATURZE 2000 w serwisie Klubu Przyrodników. Znajduje się na niej szereg materiałów w postaci elektronicznej do pobrania, między innymi przewodniki powstałe po warsztatach ze społecznościami lokalnymi.
iop.krakow.pl/cn2000/ – strona na serwerze Instytutu Ochrony Przyrody PAN w Krakowie, zawiera materiały dotyczące prawnych i naukowych podstaw sieci NATURA 2000 w Polsce.
otop.org.pl – Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków (OTOP) strona poświęcona ostojom ptaków i ich miejscu w sieci Natura 2000. OTOP jest wiodącą organizacją w sprawie wyznaczania w Polsce obszarów ptasich Natura 2000.
wwf.pl – oficjalna strona organizacji WWF Polska inicjującej przedsięwzięć na rzecz ochrony przyrody na całym świecie.
zielonekarpaty.org.pl – portal „Zielone Karpaty” ma na celu promowanie wartości naturalnych i kulturowych Karpat. Bieżące informacje na temat ochrony i zrównoważonym rozwoju Karpat.
dbajobociany.pl – blog przyrodniczo-turystyczny nie tylko o bocianach, ale także o tym wszystkim, co wokół bocianiego gniazda się dzieje i o wędrówkach w fascynujący świat dzikiej przyrody.
 

natura2000edukacja.pl – projekt skierowany do uczniów i nauczycieli, poświęcony popularyzacji obszarów chronionych Natura 2000.

 

facebook.com/Centrum-Promocji-Obszarów-Natura-2000-w-Myczkowcach – Centrum Promocji Obszarów Natura 2000 w Myczkowcach

Więcej linków polskich i zagranicznych można znaleźć TUTAJ

(JK, PM)

Prawna ochrona gatunków – Przegląd Komunalny nr 7/2014

Komunikat 14

Wszystkim zainteresowanym formami ochrony przyrody w Polsce polecamy artykuł opublikowany w lipcowym wydaniu Przeglądu Komunalnego „Prawna ochrona gatunków”.

Tekst odnosi się m.in. do umiejscowienia prawnej ochrony roślin, zwierząt i grzybów w polskim systemie prawnym ochrony przyrody.
W artykule szczególną uwagę poświęcono zagadnieniom związanym z ochroną żywych zasobów przyrody, ochroną łowiecką i ochroną rybacką.

(JK, PM)