Cała Puszcza Białowieska Obiektem Światowego Dziedzictwa!

Natura 2000 a turystyka > Aktualności > Inne ciekawe > Cała Puszcza Białowieska Obiektem Światowego Dziedzictwa!

Od 23 czerwca 2014 r. cała Puszcza Białowieska (po stronie polskiej i białoruskiej) stanowi Obiekt Światowego Dziedzictwa pod nazwą Bialowieza Forest, po polsku Puszcza Białowieska. W tym dniu Komitet Światowego Dziedzictwa UNESCO w trakcie swych obrad w Doha (Ad-Dawha) w Katarze (podczas 38 Sesji) formalnie przyjął zgłoszony w 2008 r. przez Polskę i Białoruś wspólny wniosek o wpisanie obszaru Puszczy Białowieskiej leżącej na terytorium Polski i Białorusi na listę obiektów Światowego Dziedzictwa prowadzoną przez UNESCO na podstawie przepisów Konwencji w sprawie ochrony światowego dziedzictwa kulturalnego i naturalnego przyjętej w Paryżu 16 listopada 1972 r., a której Polska jest stroną od 1976 r.

Obiekt ten ma powierzchnię łączną (po obu stronach granicy państwowej) 141 885 ha. Na zewnątrz Obiektu wyznaczona została jego strefa buforowa o powierzchni 166 708 ha. Łącznie stanowi to obszar o powierzchni 308 593 ha. Po stronie polskiej w granicach Obiektu ŚD jest teraz ponad 59 tys. hektarów (dotychczas było to tylko niewiele ponad 5 tys. hektarów).

Nie jest to pierwszy wpis Puszczy Białowieskiej na tę listę, a tzw. re-nominacja Obiektu związana ze zmianą jego granic, zmianą kryteriów uznania i przyjęciu nazwy dobrze już rozpoznawanej na świecie. Po raz pierwszy na listę Światowego Dziedzictwa został wpisany Białowieski Park Narodowy po stronie polskiej i miało to miejsce w 1979 r. W 1992 roku Obiekt został powiększony o obszerną część Puszczy Białowieskiej położoną po stronie białoruskiej. Utworzono wówczas Transgraniczny Obiekt Światowego Dziedzictwa pod nazwą “Belovezhskaya Pushcha / Bialowieza Forest”. Podczas obecnego powiększenia Obiektu włączono niemal całą polską część Puszczy Białowieskiej, zmniejszono natomiast nieco część leżącą na Białorusi. Zmiany zasięgu tego Obiektu pokazują poniższe mapki.

Puszcza Białowieska 1979 Puszcza Białowieska 1992 Puszcza Białowieska 2014
    źródło map: bpn.com.pl

Obecnie przyjęte kryteria stanowiące uzasadnienie wpisu Puszczy Białowieskiej na listę UNESCO to kryterium IX (Dobro stanowi wyjątkowy przykład istotnych procesów ekologicznych i biologicznych zachodzących  w ewolucji i rozwoju ekosystemów lądowych jak również zbiorowiskach roślin i zwierząt) oraz kryterium X (Dobro obejmuje najbardziej znaczące i istotne siedliska przyrodnicze dla ochrony różnorodności biologicznej in-situ, włączając zagrożone gatunki posiadające wyjątkową uniwersalną wartość z punktu widzenia nauki lub ochrony). Znacznie lepiej opisują one wartość tego obiektu niż dotychczas przyjmowane kryterium VII (Dobro obejmuje najbardziej niezwykłe zjawiska przyrodnicze lub obszary o wyjątkowym naturalnym pięknie i znaczeniu estetycznym).

Wpis na listę obiektów Światowego Dziedzictwa jest równoznaczny z wciągnięciem danego miejsca na mapę najważniejszych i najbardziej znanych turystycznych obiektów na świecie. Puszcza Białowieska, będąc jednym z najwspanialszych obiektów przyrodniczych świata otrzymała zatem potwierdzenie i podkreślenie swej marki turystycznej, zwiększy więc zainteresowanie nią turystów.

Warto w tym miejscu przypomnieć, że Polska ma na liście UNESCO 14 obiektów, ale tylko Puszcza Białowieska jest wśród nich obiektem przyrodniczym. Pozostałe obiekty to obiekty kulturowe lub kulturowo-krajobrazowe – należą do nich: Stare Miasto w Krakowie, Królewskie Kopalnie Soli w Wieliczce i Bochni, Auschwitz-Birkenau. Niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny i zagłady (1940-1945) położony koło Oświęcimia, Stare Miasto w Warszawie, jako przykład niemal całkowitej odbudowy dużego zespołu zabytków, Stare Miasto w Zamościu, Zespół staromiejski Torunia, Zamek Krzyżacki w Malborku, Kalwaria Zebrzydowska: manierystyczny zespół architektoniczny i krajobrazowy oraz park pielgrzymkowy, Kościoły Pokoju (w Jaworze i w Świdnicy), Drewniane kościoły południowej Małopolski (Binarowa, Blizne, Dębno, Haczów, Lipnica, Sękowa), Park Mużakowski nad Nysą, transgraniczny polsko-niemiecki park krajobrazowy, Hala Stulecia we Wrocławiu, Drewniane cerkwie polskiego i ukraińskiego regionu karpackiego (w Polsce: Radruż, Chotyniec, Smolnik, Turzańsk, Powroźnik, Owczary, Kwiatoń, Brunary).

(BW)