Szerokie wody Natury 2000
Ulotka projektu "Szerokie wody Natury 2000"
W listopadzie 2010 r. Instytut na rzecz Ekorozwoju dzięki dofinansowaniu z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej rozpoczął realizację nowego projektu edukacyjnego pt. „Szerokie wody Natury 2000”. Projekt, zaplanowany na lata 2010-2012, jest kolejną inicjatywą powstałą w oparciu o portal internetowy „Natura 2000 a turystyka”, zmierzającą do promocji Europejskiej Sieci Ekologicznej Natura 2000 w Polsce. W projekcie szczególna uwaga poświęcona będzie terenom wodnym, w tym morskim, przybrzeżnym i podmokłym – które zarówno w Polsce, jak i na całym kontynencie najbardziej narażone są na zanikanie różnorodności biologicznej.
Sieć obszarów chronionych Natura 2000 spotkała się w Polsce z różnym przyjęciem. Nadal częstym problemem jest brak adekwatnej dla różnych środowisk informacji o celach powoływania tych obszarów i wiedzy o zasadach użytkowania ich przestrzeni. Dlatego też Instytut na rzecz Ekorozwoju systematycznie realizuje projekty promujące koncepcję Natura 2000. Wszystkie projekty realizowane dotąd przez InE oparte były na założeniu, że warunkiem powodzenia we wdrażaniu w Polsce koncepcji sieci Natura 2000 jest wiedza obywateli o tej sieci oraz poszerzenie świadomości społecznej w zakresie możliwości prowadzenia działalności gospodarczej na obszarach objętych tą formą ochrony oraz w ich otoczeniu. Wiedzę na te tematy InE gromadzi od kilku lat i przekazuje do szerokiego kręgu odbiorców.
W ramach projektu „Szerokie wody Natury 2000” przygotowane zostaną:
1. Platforma edukacyjna
Portal wzbogacony zostanie o nowe narzędzie – platformę edukacyjną moodle, dzięki której uatrakcyjniony zostanie przekaz informacji zawartych w obszernych e-szkoleniach, wykorzystana i szeroko upowszechniona zostanie propozycja programu edukacyjnego z obudową metodyczną, a także nadana zostanie nowa jakość konkursowi dla gimnazjalistów.
Ważnym założeniem platformy edukacyjnej umieszczonej na portalu „Natura 2000 a turystyka” będzie jej otwartość – możliwość współtworzenia zawartych na niej zasobów edukacyjnych przez jej użytkowników.
2. E-szkolenia
Przygotowane zostaną trzy nowe e-szkolenia:
- „Obszary wodne w sieci Natura 2000” – celem e-szkolenia będzie pokazanie specyfiki i odmienności tych obszarów oraz konieczności innych zasad gospodarowania;
- „Plany ochrony obszarów Natura 2000” – celem e-szkolenia będzie przedstawienie zapisów prawnych i specyfiki planów ochrony różnych typów obszarów Natura 2000;
- „Natura 2000 w ocenach oddziaływania na środowisko” – celem e-szkolenia będzie przybliżenie specyfiki i roli w procesach decyzyjnych ocen oddziaływania inwestycji na przyrodę obszarów Natura 2000.
3. Badania socjologiczne
W ramach projektu zostaną zorganizowane i przeprowadzone dwa ogólnopolskie badania socjologiczne na reprezentatywnych próbach Polaków.
Pierwszemu badaniu poddana zostanie młodzież szkolna. Tematem badania jest „Młodzież a Natura 2000”, a celem będzie określenie stanu świadomości ekologicznej tej grupy społeczeństwa, ze szczególnym uwzględnieniem kwestii ochrony przyrody i funkcjonowania sieci Natura 2000.
Drugie badanie pt. „Natura 2000 a zachowanie turystów”, będzie miało na celu określenie stanu świadomości mieszkańców naszego kraju nt. znaczenia turystyki, ze szczególnym uwzględnieniem turystyki przyjaznej środowisku z koncentracją na obszary Natura 2000 w strefach nadwodnych (morza, jeziora, rzeki).
4. Konkurs „Obszar Natura 2000 skarbem regionu”
W roku szkolnym 2011/2012 odbędzie się już czwarta edycja konkursu dla uczniów szkół gimnazjalnych w całej Polsce. Tematyką nowej edycji konkursu będzie: „Obszary wodne Natura 2000 a turystyka”. Konkurs składać się będzie z dwóch etapów – pierwszego, w którym wymagane będzie wykonanie ćwiczeń zamieszczonych na Platformie Edukacyjnej i drugiego – w którym wymagane będzie przygotowanie pracy własnej, promującej wybrany polski obszar Natura 2000 o charakterze morskim lub wodno-błotnym.
Szczegółowe zasady konkursu przedstawione zostaną przed 1 września 2011 r. w nowym regulaminie konkursu i ogłoszeniach na portalu.
Zadanie 5. Szkolenia regionalne „Natura 2000 a turystyka wodna i nadwodna”
Na jesieni 2011 r. przeprowadzone zostaną cztery dwudniowe szkolenia na temat turystycznego użytkowania obszarów Natura 2000. Pierwszy dzień każdego szkolenia przeznaczony będzie na wykłady i dyskusje, zaś drugi – na warsztaty terenowe.
Szkolenia odbędą się w czterech różnych regionach Polski, pozwalających na wydobycie specyfiki problemów związanych ze środowiskiem turystyki wodnej:
- Natura 2000 w dolinach rzek – województwo dolnośląskie,
- Natura 2000 w strefie nadmorskiej i na morzu – województwo pomorskie,
- Natura 2000 w pasie pojezierzy – województwo warmińsko-mazurskie,
- Natura 2000 w regionach mniej popularnych turystycznie – województwo lubelskie.
Na szkolenia regionalne zaproszeni zostaną organizatorzy turystyki, przedstawiciele regionalnych organizacji ekologicznych i władz samorządowych oraz uczelni kształcących eko-kadry turystyki.
6. Raporty: „Zmiany w tworzeniu sieci Natura 2000”
Raporty stanowić będą materiał informacyjno-edukacyjny o wdrażaniu Europejskiej sieci obszarów chronionych Natura 2000 w Polsce na tle całej Unii Europejskiej. Proces ten trwa, a zaawansowanie prac zmienia się z roku na rok. Mając to na uwadze, w czasie całego projektu przygotowane zostaną dwa obszerne materiały przedstawiające najważniejsze fakty z mijającego okresu – pierwszy obejmować będzie okres od połowy 2009 do połowy 2010, drugi – od połowy 2010 do połowy 2011.
7. Katalog obszarów Natura 2000
Katalog będzie aktualizowany i rozbudowywany o elementy ułatwiające wyszukiwanie i filtrowanie zbioru ponad 1000 obszarów. Dodatkowo dla każdego obszaru zostaną zidentyfikowane formy krajobrazu oddające charakter terenu oraz informacje na temat form ochrony przyrody. Wyszukane i zapisane zostaną też ciekawe inicjatywy, jakie samorządy, grupy partnerskie, organizacje pozarządowe lub inne podmioty prowadzą na terenie obszarów Natura 2000.
8. Przykłady działań prośrodowiskowych
Opracowane zostanie 10 nowych przykładów działań przyjaznych środowisku. Będą one stanowić uzupełnienie obecnego na portalu zestawu ponad 30 polskich i zagranicznych przykładów. Przykłady powinny uświadamiać, jaki rodzaj gospodarowania na terenie lub w pobliżu obszarów Natura 2000 może przynosić wymierne korzyści, bez szkody dla przyrody tych obszarów.
